Droogte en stortregen? De permacultuurtuin heeft er weinig last van… Hoe dan?

De moestuin: langdurige droogte en stortregen

Eerst was het wekenlang kurkdroog en daarna viel het ineens met bakken uit de lucht. Klimaatverandering?

Een oude kliko als regenton

Hoe kun je je tuin managen zodat je niet óf de hele tijd met gieters aan het sjouwen ben, óf ineens onder water zit.

De truc is ervoor te zorgen dat de tuin het teveel aan water gemakkelijk op kan nemen. En dat de tuin het water niet te snel weer verliest als het ineens heet en droog is. 

Organisch materiaal is heel belangrijk

Organisch materiaal in de bodem gedraagt zich als een spons. Het neemt water op en houdt het vast en laat het langzaam weer los. Maar wat is organisch materiaal?

Alles wat leeft of ooit geleefd heeft. Als het nog leeft is het een zakje water. Als het dood is kan het waarschijnlijk nog steeds water vasthouden.

Read more

Je kunt ALLE problemen van de wereld in een tuin oplossen!

You can solve all the world’s problems in a garden

Geoff Lawton

Oh Ja? Hoezo?

Alle problemen van de hele wereld. Dat klinkt inderdaad een beetje teveel om op te lossen in een tuin.  Maar stel je voor, dat iedereen thuis zou blijven en in de tuin zou werken… tja naïef.

En toch is het waar

Er zijn veel problemen die je kunt oplossen in een tuin. Een ervan is wateroverlast.

Read more

Wat is permacultuur? Iets met ronde tuinen?

Moet een permacultuurtuin rond zijn?

Welke tuin hieronder is volgens jou een ‘permacultuurtuin’?

Weet je het al?

Ikke niet!

Wij mensen zijn heel erg ‘vorm’-gericht. We zien iets en koppelen het snel aan iets anders, een idee, een oordeel. Permacultuur en mulch bijvoorbeeld. Of permacultuur en ronde tuinen.

Dus het kan zijn dat de tuin aan de rechterkant hiernaast meer ‘permacultuur’ gevonden wordt dan die op de linkerkant.

Ik ken deze plek niet.
Ik kan dus ook niet weten precies wat de
– ecologische omstandigheden zijn (grondwater, bodem, windrichting enz.)
– doelen, ideeën en wensen van de beheerders van deze stukken zijn.

Ik kan ook niet weten waarom de beheerders van dit stuk het op deze manier hebben ingericht. Op basis van de vormen en technieken die ik zie, kan ik weinig zeggen over de methodiek die erachter zit.

‘Waarom’ is de belangrijkste vraag. Om erachter te komen zou ik in gesprek moeten, en vragen stellen.

Wat is permacultuur dan?

Read more

De edele kunst van het mulchen

Mulch je suf! Overal stro en karton…?

 

Stro als mulch

Gelukkig ben ik nu volledig hersteld, ik heb het tegenwoordig zo goed onder controle dat ik weer zonder zorgen in de supermarkt kan rondlopen, zonder raar te doen bij de bakken onder de kassa. Mijn bakfiets hoeft niet meer altijd overal mee naar toe, voor het geval dat… want je weet het maar nooit. De mannen bij de fietswinkel gaan zich niet meer achter de toonbank verstoppen als ze mij zien aankomen.

Karton, kweek, dwangneurose.

Toen ik startte met mijn tuin in 2011 droomde ik over kweekwortels – ja echt! Ik droomde dat ik voorzichtig aan een sprietje ging trekken waarna er kilometers wortels uit de bodem tevoorschijn kwamen. Met mij er achteraan aan rennen, het spul rond mijn hand wikkelend als een bol wol.

Karton was dus toen heel erg nodig om de kweek te onderdrukken, en stro om het karton heel te houden als we erop zouden lopen.

Maar zijn karton, stro en mulchen altijd met elkaar verbonden? Nee. Moet je altijd de fietsenmaker lastig vallen als je ‘aan permacultuur’ gaat doen? Nee.

de edele kunst van het mulchen, moestuin
moestuin aanleggen op een grasveld – met karton

Het gebruik van karton is vooral handig bij het onderdrukken van lastige wortelonkruid, op kleine oppervlaktes. Een paar hectare afdekken met karton is echt niet te doen hoor! Dan moet je iets anders verzinnen zoals varkens, kippen, concurrerende planten enz.

En als je wel met karton moet afdekken is het ook handig om je doelen goed duidelijk te hebben. Want mulchen is een kunst. Of je nu karton of andere materiaal wilt gebruiken. Met permacultuur zijn we bezig met strategie. Denken in de tijd is een enorm belangrijke factor – wanneer ga je wat doen en waarom.

Stap een:

Weten waarom je wilt mulchen. Hier kun je meer over de functie van mulch lezen.

Stap twee:

Natuurlijke patronen gebruiken om strategisch te gaan mulchen. Strategisch mulchen?! Waarom? Doe ik niet een beetje ingewikkeld? Mulch gooi je gewoon neer, toch?
Nou… dat kan. En het kan ook veel slimmer.

Een voorbeeld:

de edele kunst van het mulchen, postelein
winterpostelein

Postelein is een heel handig gewas. 

  • eetbaar
  • in de herfst en winter aanwezig
  • het dekt je grond af in de winter (bescherming tegen erosie en in stand houden van het bodemleven).

Postelein zaait zich ook rijkelijk uit als hij de kans krijgt. Waardoor je het bijna nooit meer hoeft in te zaaien.

Mulchen met postelein het jaar rond

De edele kunst van het mulchen postelein
knoflook gepoot tussen de postelein

Herfst
Postelein zaai je in de herfst. Door slim te combineren kun je andere gewassen tussen de postelein zetten, zoals herfstuien en knoflook.

Winter
Postelein is de hele winter door te oogsten

Voorjaar
Je kunt de postelein er gedeeltelijk uithalen op de plek in het bed waar je wilt inzaaien. Ik laat de postelein rondom de knoflook, winteruien en kolen nog staan totdat het zaad zet.

Mei/juni
De postelein zet nu zaad. Ik trek het uit en leg het tussen de nieuwe gewassen in de andere bedden. Deze mulchlaag zorgt ervoor dat ik alle voordelen krijg van mulch en ook dat mijn bedden vanzelf weer afgedekt worden met postelein in de winter. Het zaad van de postelein valt in de bedden waar ik ermee mulch. Een volledige kringloop.

de edele kunst van het mulchen - postelein en veldsla
bloeiende veldsla en postelein tussen de knoflook

Een element heeft meerdere functies

Een element (postelein) heeft dus meerdere functies in de tijd: bodembedekking, eten, mulchmateriaal en vroege bloesem voor de insecten. En veldsla kun je op precies dezelfde manier gebruiken.

Inzicht in natuurlijke patronen en processen is leidend in het uitvogelen van zo’n systeem. En het leuke is dat iedereen het kan leren. Permacultuur is maatwerk. Knippen en plakken van systemen en technieken werkt niet. Je eigen experimenten opzetten vanuit je observaties werkt veel beter en is een stuk leuker.

Slakken en mulch

‘Mulch trekt slakken aan’ is iets wat ik vaak hoor. Het trekt toevallig ook een heleboel andere dieren aan inclusief de vijanden van de slak, dus dat komt goed uit. Hoe je mulch gebruikt kan van grote invloed zijn op het ‘welles’ of ‘nietes’ van dit verhaal. Met wat inzicht in de levenscyclus van de slak kun je de populatie en het gedrag enigszins beïnvloeden met je mulchaanpak.

Mulchen is strategie

de edele kunst van het mulchen - postelein onder tuinbonen
postelein als mulchlaag onder de tuinbonen

Net zoals alles in permacultuur, is het inzetten van mulch maatwerk. Je kunt een strategie ontwikkelen die past bij de omstandigheden. Belangrijk is je eigen mogelijkheden, de tijdsdruk en je gedrag te betrekken bij het uitwerken van je mulchstrategie. Als je geen tijd hebt om regelmatig en gedoseerd te gaan mulchen kun je misschien beter met compost gaan werken…

Wil je meer weten? Bij de ‘betaal wat je kunt workshop‘ over mulch in de moestuin gaan we hier dieper op in. Met:

  • uitleg over de relevante natuurlijke patronen en factoren
  • praktijkvoorbeelden in de permacultuurtuinen
  • wanneer is karton en stro toch echt handig?
  • mulch-werkboek om mee te nemen waarin alle workshop informatie en hulp bij het uitwerken van je eigen mulch-strategie
  • taart van Marloes! – altijd verrukkelijk.

Bij het betalen van een 30 euro borgsom is je plek gereserveerd.

Meer informatie vind je hier!